Kategori Arşivleri - Araştırmalar

Narsisizm ve Gaslighting

Gaslighting (gaz lambası etkisi), kabaca bir manipülasyon yöntemi olarak açıklanabilir. Adını Patrick Hamilton’un ”Gaz Lambası” adlı oyunundan almaktadır. Oyunda Jack ve Bella adlı bir çift yer almaktadır. Jack, her akşam evde bulunan gaz lambasını önceki güne göre kısmaktadır. Bella ise durumdan habersiz bir şekilde lambanın daha az yandığını Jack’e söylemektedir. Jack ise Bella’ya karşı sert…

H.M. vakası: Nörobilimin dönüm noktası

1930’lu yılların başında geçirdiği bisiklet kazası sonucunda kafa travmasına uğrayan H.M. yaşadıklarıyla sinirbilim dünyasını ciddi bir şekilde değiştirerek birçok deneyin ve bilimsel çalışmanın yapılmasına neden olmuştur (Mahmuz, 2019). Adının kısaltması ile anılan küçük çocuk H.M. kazadan sonraki yıllar içinde epilepsi nöbetleri geçirmeye başlamıştı (Mahmuz, 2019). Ailesinde üç kuzeninde epilepsi olan H.M.’nin yaşamış olduğu nöbetler konusunda…

Opioid Tipi Bağımlılık

Temele baktığımızda bütün bağımlılıkların sebep olduğu süreçler ve koşulları birbirlerine benzerlik gösterir. Alkol bağımlılığından internet bağımlılığına kadar birçoğunun insan yaşantısını benzer yönlerde etkilediğini gözlemleyebiliriz. Bu yazı da opioid bağımlılığının sosyal ilişkilere verdiği zararlardan, aile düzeni ile olan ilişkisinden ve tedavi süreçlerinden bahsedeceğim. Opioid tipi bağımlılık, kullanılan maddelerin gastrointestinal sistemdeki opioid reseptörlerine bağlanması dolayısı ile bu…

Kaos Teorisi, Düzensizliğin İçindeki Düzen

Kaos teorisi ile ilişkili Kelebek Etkisi yazımın son paragrafının bu yazı için güzel bir giriş olacağını düşünerek ekliyorum: Kaos Teorisine baktığımızda, evrendeki düzensizliğin bile aslında bir düzeni olduğunu anlarız. Tüm karmaşa ve kaos en temeldeki küçük olaylardan ve olayların oluş sırasından meydana gelmiştir, yani karmaşadan oluşan düzen içinden çıkılmaz değildir. İbn-i Heysem’in “Evren değişimlere rağmen…

Narsisizm ve Leonardo da Vinci

Narsisizm Psikolojinin birçok alt alanında narsisizm kavramı üzerinde durulmuştur. Psikanaliz, nesne ilişkileri ve kendilik psikolojisi kuramlarının temel dinamiklerinden biri olan narsisizm, klinik psikolojide bir kişilik bozukluğu olarak yer alır (Demirci & Ekşi, 2017).    DSM-5 Narsisistik Kişilik Bozukluğu Tanı Kriterleri (Amerikan Psikiyatri Birliği, 2013). 1. Kendisinin önemine dair büyüklenmeci bir duyguya sahip olmak, 2. Sınırsız başarı,…

İnsanlığın Sonunu Neden Çok Merak Ediyoruz?

İnanç, insanlık tarihinin vazgeçilmez bir parçasıdır. İnsanlığın her döneminde farklı inanç biçimleri ortaya çıkmış ve çeşitli ritüeller ile günlük hayatta yer edinmiştir. Modern insanlığın oluşumuna katkı sağlayan birçok bilimsel gelişmeye, inanç aracılığıyla ulaşılmıştır. Örneğin; antik zamanda inşa edilen kompleks mimari yapıtların çoğu aslında tanrıya ulaşma amacı taşımaktadır. Mühendisliğin, matematiğin ilk adımlarıdır bunlar. Gerek Mısır piramitleri,…

Erkeklik Müzakereleri

Eagle’nin (2012) Sosyal Rol Teorisini kısa bir şekilde özetlemek istersek şunları söyleyebiliriz: Soyut olarak kadın ve erkek hakkındaki genel inançlar, toplumsal cinsiyet rollerini oluşturur ve fiziksel cinsiyet farklılıkları nedeniyle sosyal rollere farklı şekilde ayrılma söz konusudur. Evrimsel yön ile ilişkilendirerek baktığımızda ayrılan rollerin temelinde kadınların üreme faaliyeti ve erkeklerin daha güçlü beden yapısı gelir. Bu…

Kadınlara Yönelik Cinsel Nesneleştirme

Fredrickson ve Roberts’in (1997) kadınların yaşam deneyimlerine ve zihinsel sağlık risklerine de odaklanarak Nesneleştirme Teorisini ele aldıkları makale de Nesneleştirme kavramının ne olduğu ve kavramın etkileri açıklanmış. Cinsiyetçilik, cinsiyet rolleri, cinsiyet eşitliği gibi ilgili tüm başlıklarda açık ya da kapalı olarak yer bulan nesneleştirme kavramının anlaşılmasının oldukça önemli olduğunu belirterek bu yazıda lisans derslerimden birisi…

Psikodrama Nedir?

Psikodrama, J. L. Moreno tarafından geliştirilmiş grup psikoterapisi tekniğidir. Pysche (ruh) ve drama (eylem) sözcüklerinden oluşur. (Schützenberger – Ancelin, 1995, s.4). Psikodrama, dramatik oyunlarla gerçeği inceleyen bir bilim olarak tanımlanabilir (Moreno, 1946; Moreno, 1963). Psikodramada sözel ve sözel olmayan iletişim biçimlerinin her ikisinden de yararlanılır (Dökmen 1988; Dökmen 1995; Goldman ve Morrison, 1984 ve Kellerman…

Sosyal İnşacı Yaklaşım Nedir?

Sosyal İnşacı Yaklaşım (Konstrüktivizm), psikoloji ve sosyolojinin ilgilendiği toplumsal fenomenler üzerinden ilerleyen bir yaklaşımdır. Toplumdaki bireyin aktif bir biçimde rol almasıyla benliğin oluştuğunu ve sosyal düzenin de durmaksızın bir oluşum içerisinde olduğunu savunur. Sosyal İnşacılık için toplumsal hareketle yaşamayı öğrenmek sadece adapte olmak değildir. Birey, mevcut olana uyum sağlamak dışında, sürekli hareket halinde olan toplumsal bir değişimin aynı zamanda…